Кенесары Қасымұлы (1802–1847)

Кенесары Қасымұлы

Кенесары Қасымұлы (1802–1847) – қазақ халқының ұлы мемлекет қайраткері, қолбасшы, 1837–1847 жылдардағы ұлт-азаттық қозғалыстың көсемі. Абылай ханның немересі, Қасым сұлтанның ұлы. Ол қазақ халқының тәуелсіздігі мен азаттығы үшін күрескен соңғы хандардың бірі болды.

Азаттық жолындағы күресі

XIX ғасырдың бірінші жартысында Ресей империясы қазақ даласын біртіндеп отарлай бастады. Осыған қарсы Кенесары Қасымұлы бүкіл қазақ халқын көтеріліске жұмылдырып, отаршылдыққа қарсы күрестің басына шықты. Оның күресі үш жүздің басын біріктірген ірі қозғалысқа айналды.

Көтерілістегі рөлі

Кенесары ханның әскери қабілеті ерекше болды. Ол қазақ сарбаздарын темірдей тәртіпке бағындырып, тұрақты жасақ құрды. Жазалаушы отрядтарға бірнеше рет ойсырата соққы беріп, халықтың рухын көтерді. Оның басты мақсаты – қазақ жерінің тұтастығын сақтау еді.

Хан сайлануы

1841 жылы үш жүздің өкілдері Кенесарыны ресми түрде хан сайлады. Бұл қазақ халқының бірлігін нығайту жолындағы маңызды тарихи қадам болды. Ол ішкі бірлікті күшейтіп, сыртқы саясатта да табандылық танытты.

Қаза табуы

1847 жылы Кенесары Қасымұлы қырғыз жеріндегі шайқаста қаза тапты. Оның өлімі қазақ халқы үшін ауыр қаза болды. Дегенмен ол бастаған күрес халық жадында тәуелсіздікке деген мәңгілік арманның символы болып қалды.

Тарихтағы орны

Кенесары Қасымұлы – азаттық үшін күрестің соңғы ханы. Оның ерлігі, қайраткерлігі, батырлығы қазақ халқының тарихындағы ең жарқын беттердің бірі. Бүгінгі тәуелсіз Қазақстан үшін ол – елдік пен ерліктің символы.