Қанжығалы Бөгенбай батыр (1680–1778)

Қанжығалы Бөгенбай батыр

Қанжығалы Бөгенбай батыр (толық аты — Бөгенбай Қанжығалы Ақшаұлы, шамамен 1680–1778) — қазақ халқының ұлы қолбасшысы, ел тәуелсіздігі үшін күрескен атақты батырлардың бірі. Ол Тәуке хан, Сәмеке хан, Әбілмәмбет және Абылай хан дәуірлерінде ел бірлігін сақтау мен жоңғар шапқыншылығына қарсы соғыстарда ерлікпен көзге түскен.

Ерлік жолы

Қанжығалы Бөгенбай жас кезінен-ақ әскери қабілетімен танылған. Ол жоңғарларға қарсы күрестегі ең шешуші шайқастардың бірі — Аңырақай шайқасында (1729 ж.) қазақ жасақтарының бас сардарларының бірі ретінде ерекше ерлік көрсетті. Оның батырлығы мен ақыл-парасаты бүкіл қазақ қолына рух беріп, жеңіске жетелеуші күшке айналды.

Халық бірлігі жолындағы еңбегі

Бөгенбай батыр елдің ішкі бірлігін сақтау ісінде де ерекше еңбек етті. Ол үш жүздің басын біріктіріп, ортақ жауға қарсы шығуға үндеді. Абылай ханның сенімді серігі және бас кеңесшілерінің бірі болды.

Мұрасы мен есте қалуы

Халық арасында Бөгенбай батырдың ерліктері туралы көптеген жырлар мен аңыздар сақталған. Үмбетей жырау, Тәтіқара жырау және басқа да замандастары оның батырлығын дәріптеген. Бөгенбайдың есімі қазақ халқының тәуелсіздік күресімен тығыз байланысты.

Бүгінгі күні Қанжығалы Бөгенбай батырдың есімімен мектептер, көшелер мен елді мекендер аталады. Ол — қазақ халқының азаттығы үшін өмірін арнаған нағыз қаһарманның бейнесі.